Bakteria dżumy stała się w XIX wieku bardziej zjadliwa. Niedługo potem zabiła 15 milionów osób

9 sierpnia 2023, 11:10

Dżuma trapi ludzkość od 5000 lat. W tym czasie wywołująca ją Yersinia pestis ulegała wielokrotnym zmianom, zyskując i tracąc geny. Około 1500 lat temu, niedługo przed jedną z największych pandemii – dżumą Justyniana – Y. pestis stała się bardziej niebezpieczna. Teraz dowiadujemy się, że ostatnio bakteria dodatkowo zyskała na zjadliwości. Pomiędzy wielkimi pandemiami średniowiecza, a pandemią, która w XIX i XX wieku zabiła około 15 milionów ludzi, Y. pestis została wzbogacona o nowy niebezpieczny element genetyczny.



Naukowcy z Wrocławia kończą prace nad zapachami pobudzającymi i hamującymi apetyt

9 lutego 2024, 07:16

W Katedrze Chemii Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu rozpoczyna się ostatni etap badań nad zapachami regulującymi apetyt. Zespół doktora Jacka Łyczko będzie sprawdzał, jak konsumenci reagują na zapachowe prototypy, z których 12 ma pobudzać apetyt, a 4 będą go zmniejszały. Zapachy takie mogą przydać się chociażby seniorom, którzy mają problemy z apetytem, jak i osobom otyłym, które chciałyby mniej jeść.


Zagrożone nieloty Nowej Zelandii wycofują się na obszary, w których wyginęły ostatnie moa

26 lipca 2024, 11:09

Zagrożone nielotne ptaki Nowej Zelandii wycofują się do refugiów, z których korzystały moa przed wyginięciem. O zjawisku takim poinformował międzynarodowy zespół pracujący pod kierunkiem naukowców z Uniwersytetu w Adelajdzie. Udało się nam pokonać przeszkody, które wcześniej uniemożliwiały badanie dynamiki sześciu wymarłych gatunków moa z tak dużą rozdzielczością, mówi jeden z głównych autorów badań, profesor Damien Fordham


Po raz pierwszy znaleziono ślady wina pitego przez bohaterów Homera

31 marca 2025, 11:06

Po raz pierwszy zidentyfikowano ślady wina pitego w Troi. Analizy chemiczne charakterystycznych pucharów depata amphikypella (l. poj. depas amphikypellon) wykazały zarówno ślady wina, jak i dowiodły, że napojem tym cieszyły się wszystkie klasy społeczne legendarnego miasta. Odkrycie, dokonane przez ekspertów z Uniwersytetów w Tybindze, Bonn i Jenie, zostało opisane na łamach American Journal of Archaeology.


Imbir – odpowiedź polskiego rolnictwa na zmiany klimatu?

14 listopada 2025, 15:13

Uprawa imbiru w Polsce to coś więcej niż ciekawostka. To krok w stronę bardziej różnorodnego, nowoczesnego i odpornego na zmiany klimatu rolnictwa. Wierzę, że z pasją naszego zespołu ten cel jest realny, mówi profesor Piotr Szulc z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Jeśli wszystko pójdzie po myśli naukowców polski imbir może trafić na półki sklepowe w ciągu najbliższych 3-4 lat. Uczeni z Poznania dowiedli bowiem, że imbir może rosnąć w naszym klimacie, a teraz pracują nad stworzeniem odmiany lepiej dostosowanej do polskich warunków klimatycznych i glebowych.


Nowa pułapka zmieni oblicze badań nad antymaterią

13 kwietnia 2026, 11:40

Fizycy z Czech, Chin, USA i Niemiec zbudowali urządzenie, które może zmienić oblicze badań nad antymaterią. Nowa pułapka jonowa stworzona przez naukowców z Uniwersytetu Karola w Pradze, Uniwersytetu Johannesa Gutenberga w Moguncji, Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley i Północno-Wschodniego Uniwersytetu Pedagogicznego w Changchun jest w stanie uwięzić cząstki o znacząco różnych charakterystykach i może – przynajmniej teoretycznie – przechowywać różne cząstki w tym samym czasie. Twórcy pułapki opublikowali na łamach Physical Review A artykuł, w którym stwierdzają, że może ona posłużyć do syntetyzowania antywodoru.


Naklejka pokaże, czy owoc jest już dojrzały

27 lipca 2006, 16:58

Profesor z Uniwersytetu w Arizonie wynalazł naklejki, które "powiedzą" konsumentowi, czy owoc lub warzywo są dojrzałe. Hodowcy będą mogli z nich skorzystać już w przyszłym roku, a na półkach w supermarketach znajdą się w ciągu dwóch lat — mówi Mark Riley, zajmujący się inżynierią rolną na UA.


Japoński program rozróżnia ludzi

18 listopada 2006, 13:23

Japońscy naukowcy z Uniwersytetu Tokijskiego stworzyli oprogramowanie, które potrafi rozróżniać osoby. Program powstał z myślą o zastosowaniu w wyszukiwarkach internetowych.


Ludzkie oko

Przeszczepy podzielonej rogówki

11 kwietnia 2007, 18:30

Hinduskie badanie ujawniło, że rogówkę od jednego dawcy można podzielić i wszczepić kilku pacjentom z chorobami lub uszkodzeniami oczu. Postępy w zakresie chirurgii okulistycznej pozwoliły lekarzom odejść od implantowania każdej osobie całej rogówki w kierunku "wymieniania" tylko nieprawidłowego fragmentu.


Naukowcy wyhodowali przezroczystą żabę

24 września 2007, 10:27

Pracujący pod kierunkiem profesora Masayuki Sumidy naukowcy z Instytutu Biologii Płazów Uniwersytetu w Hiroszimie wyhodowali przezroczystą żabę. Przez skórę widać wszystkie narządy wewnętrzne.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk